Giovanni di Pietro di Bernardone (ca. 1181 – 3 oktober 1226), bekend als Franciscus van Assisi, was een Italiaanse mysticus, dichter en katholieke broeder die de religieuze orde van de Franciscanen stichtte.

Hij werd geboren in een welgesteld gezin in Assisi (Italië). Als jongeman voelde hij zich geroepen tot een leven van armoede en religieuze toewijding; hij begon zijn werkzaamheden door kapellen te herstellen en zieken te verzorgen in zijn geboortestad. Al snel verzamelde hij een groep volgelingen om zich heen die zijn levensstijl deelden. Na een reis naar Rome, waar hij paus Innocentius III ontmoette, kreeg hij toestemming voor de oprichting van de Orde van de Minderbroeders, in de volksmond bekend als de Franciscanerorde.

Onder zijn leiding groeide de orde snel in omvang. Belangrijke gebeurtenissen in zijn religieuze loopbaan zijn onder meer zijn ontmoeting met Clara van Assisi – die de Tweede Orde van Sint-Franciscus (de clarissen) stichtte – en zijn reis naar Egypte in 1219. Tijdens die reis probeerde hij sultan Al-Kamil te bekeren en een einde te maken aan het conflict van de Vijfde Kruistocht. Ook organiseerde hij de eerste levende kerststal als onderdeel van de jaarlijkse kerstviering in Greccio. Volgens de christelijke traditie vertoonde Franciscus in 1224, tijdens een religieuze extase en de verschijning van een serafijnse engel, stigmata die leken op de wonden aan de handen en voeten van de gekruisigde Christus; twee jaar later, in 1226, overleed hij op 44-jarige leeftijd.

Franciscus, een van de meest vereerde figuren binnen het christendom, werd op 16 juli 1228 heilig verklaard door paus Gregorius IX. Hij wordt doorgaans afgebeeld in een bruin habijt met een koord om zijn middel, waarin drie knopen zijn gelegd die symbool staan ​​voor de evangelische raden van armoede, kuisheid en gehoorzaamheid. Franciscus wordt geassocieerd met het beschermheerschap over dieren en het milieu en is, samen met Catharina van Siena, beschermheilige van Italië.