Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland (3 afleveringen)

Willem Nuyens werd geboren in 1823 en stierf in 1894, zijn leven overbrugt dus een belangrijk deel van de 19^e eeuw. Hij geldt als de eerste Nederlandse katholieke historicus in de moderne tijd die vaak genoemd wordt in het rijtje van grote negentiende-eeuwse katholieke emancipatoren als Le Sage ten Broek (vóór hem) en Alberdink Thijm en Herman Schaepman (tijdgenoten die hij beiden goed gekend heeft). Dat roept de vraag op hoe een historicus een rol gespeeld kan hebben in de strijd om de verheffing van het eeuwenlang achtergestelde katholieke volksdeel. Onder de titel Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland wordt in drie uitzendingen gepoogd die vraag te beantwoorden.

Aflevering 1: Protestantse mythes

Aflevering 2: Een katholieke reconstructie

Aflevering 3: Historische ruzies

Ik bespreek zijn twee belangrijkste werken:

Geschiedenis der Nederlandsche Beroerten in de XVIe eeuw (Amsterdam 1865-1870)

Algemeene Geschiedenis des Nederlandschen Volks (Amsterdam 1871-1882)

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

G.C.W. Görris S.J., Dr. W.J.F. Nuyens. Beschouwd in het licht van zijn tijd. (Nijmegen 1908)

Albert van der Zeijden, Katholieke Identiteit en Historisch Bewustzijn. W.J.F. Nuyens (1823-1894) en zijn ‘nationale’ geschiedschrijving (Hilversum 2002)

Informatie over de gebruikte muziek: www.camerata-trajectina.nl/

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland (3 afleveringen)

Willem Nuyens werd geboren in 1823 en stierf in 1894, zijn leven overbrugt dus een belangrijk deel van de 19^e eeuw. Hij geldt als de eerste Nederlandse katholieke historicus in de moderne tijd die vaak genoemd wordt in het rijtje van grote negentiende-eeuwse katholieke emancipatoren als Le Sage ten Broek (vóór hem) en Alberdink Thijm en Herman Schaepman (tijdgenoten die hij beiden goed gekend heeft). Dat roept de vraag op hoe een historicus een rol gespeeld kan hebben in de strijd om de verheffing van het eeuwenlang achtergestelde katholieke volksdeel. Onder de titel Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland wordt in drie uitzendingen gepoogd die vraag te beantwoorden.

Aflevering 1: Protestantse mythes

Aflevering 2: Een katholieke reconstructie

Aflevering 3: Historische ruzies

Ik bespreek zijn twee belangrijkste werken:

Geschiedenis der Nederlandsche Beroerten in de XVIe eeuw (Amsterdam 1865-1870)

Algemeene Geschiedenis des Nederlandschen Volks (Amsterdam 1871-1882)

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

G.C.W. Görris S.J., Dr. W.J.F. Nuyens. Beschouwd in het licht van zijn tijd. (Nijmegen 1908)

Albert van der Zeijden, Katholieke Identiteit en Historisch Bewustzijn. W.J.F. Nuyens (1823-1894) en zijn ‘nationale’ geschiedschrijving (Hilversum 2002)

Informatie over de gebruikte muziek: www.camerata-trajectina.nl/

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

Arvo Pärt Aflevering 6: “De Klacht van Adam”

In deze aflevering zien we eerst hoe het leven van de componist zich na 1980 voltrekt. Twee composities staan vervolgens in deze aflevering centraal: “Het Lied van Silouan” uit 1990 en “De Klacht van Adam” uit 2010. Dit alles met aandacht voor twee twintigste-eeuwse orthodoxe heiligen die invloedrijk waren in het leven van Pärt: De Heilige Silouan de Athoniet en de Heilige Sophronius van Essex.

Belangrijkste geraadpleegde literatuur:

• Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015)
• Archimandriet Sophronius, De Heilige Silouan de Athoniet (z.pl. 2024)

Muziek:

• Arvo Pärt, Alleluis Tropus

Sinfoniette Riga, Vox Clamantis o.l.v. Tönu Kaljuste

• Arvo Pärt, Silhouans Song

Estonian National Symphony Orchestra o.l.v. Paavo Järvi

• Arvo Pärt, Adam’s Lament

Sinfoniette Riga, Vox Clamantis o.l.v. Tönu Kaljuste

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

Arvo Pärt Aflevering 5: “Componist van de stilte Deel I”

In deze aflevering vervolg ik mijn behandeling van het thema “stilte” aan de hand van een boek van de orthodoxe theoloog en musiciloog Peter Bouteneff.

Belangrijkste geraadpleegde literatuur:

• Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015)

Muziek:

• Arvo Pärt, Berliner Messe

Estonian Philharmonic Chamver Choir o.l.v. Tönu Kaljuste

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

Arvo Pärt Aflevering 4: “Componist van de stilte”

In deze aflevering verlaat ik het chronologische kader van Pärts leven voor een meer thematische benadering van het fenomeen “stilte”. Die paradoxale verbinding tussen de muziek van Arvo Pärt en de stilte werd door beschouwers van zijn muziek heel vaak gelegd.

Belangrijkste geraadpleegde literatuur:

• Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012)
• Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014)
• Twan Geurts, Componist van de stilte. In het spoor van Arvo Pärt (Amsterdam 2026)
• Charles Vergeer, De kunst van de stilte (z.pl. 2008)
• Leo Samama, Muziek en stilte (www.festivalvocallis.nl)

Muziek:

• Arvo Pärt, Ukuaru

Pianist: Marcel Works

• Arvo Pärt, 7 Magnificat-Antiphonen: No 3

Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tönu Kaljuste

• Arvo Pärt, 7 Magnificat-Antiphonen: No 1

Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tönu Kaljuste

• Arvo Pärt, 7 Magnificat-Antiphonen: No 2

Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tönu Kaljuste

• Arvo Pärt, Te Deum: Verses 1-4

          Nederlands kamerkoor o.l.v. Risto Joost

• Beethoven, Zesde Symfonie Deel 4 Gewitter, Sturm

          Wiener Philharmoniker o.l.v. Karl Böhm

• Kris Oelbrandt, Psalm 125

          Capella Brabant o.l.v. Marc Versteeg

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

Arvo Pärt Aflevering 3: Een nieuwe weg

In deze aflevering vertel ik hoe Pärt in de jaren na 1968 een nieuwe muzikale klankwereld ontdekt. Ik maakte daarbij vooral gebruik van de woorden van de componist zelf en zijn vrouw Nora. In het midden van de jaren zeventig begon Pärt stukken te schrijven in een stijl die hij zelf aanduidde met de term tintinnabuli, muziek die als het geluid van bellen of klokjes klinkt. Ik besluit deze aflevering met een beschrijving van een dramatische gebeurtenis uit 1980. In dat jaar dwongen de communistische autoriteiten Pärt en zijn gezin Estland te verlaten.

Belangrijkste geraadpleegde literatuur:

• Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012)
• Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014)
• Twan Geurts, Componist van de stilte. In het spoor van Arvo Pärt (Amsterdam 2026)

Muziek:

• Arvo Pärt, Derde Symfonie, deel II

Ests Nationaal Symfonieorkest o.l.v. Paavo Järvi

• Anoniem, Ave Donna

Hortus Musicus

• Arvo Pärt, Spiegel im Spiegel

Tasmin Little en Martin Roscoe

• Arvo Pärt, Cantus in memoriam Benjamin Britten

Ests Nationaal Symfonieorkest o.l.v. Paavo Järvi

• Arvo Pärt, Kyrie uit Missa syllabica

Mati Turi, Tiit Kogermann, Tönu Kaljuste

• Arvo Pärt, Arbos

The Brass Ensemble Staatsorchester Stuttgart o.l.v. Dennis Russell Davies

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

Arvo Pärt Aflevering 2: Op zoek naar nieuwe klanken

Centraal in zijn componistenleven staat een gebeurtenis die op allerlei manieren kan gelden als een keerpunt in zijn leven. Daarom wil ik er in deze aflevering uitvoerig verslag van doen. Het betreft de première van Credo in 1968. Het stuk kunnen we achteraf zien als zijn afscheid van het modernisme. Na 1968 volgt een lange periode van stilte. Zijn artistieke heroriëntatie is nauw verbonden geweest met zijn geestelijke heroriëntatie. In 1972 treedt Pärt toe tot de orthodoxe kerk.

Belangrijkste geraadpleegde literatuur:

• Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012)
• Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014)
• Jan Brokken, Baltische Zielen (Amsterdam 2017, 23^e druk)

Muziek:

• Arvo Pärt, Perpetuum Mobile

Bamberg Symphony o.l.v. Neeme Järvi

• Arvo Pärt, Collage über Bach: I: Toccata

          Amsterdam Sinfonietta o.l.v. Candida Thompson

• Arvo Pärt, Credo

          Estonian Festival Orchestra o.l.v. Paavo Järvi

• Arvo Pärt, Partita I: Toccatina

          Piano: Ralph van Raat

• Arvo Pärt, Statuit ei Dominus

Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tonu Kaljuste

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

Arvo Pärt Aflevering 1: Een jeugd in Estland

Behalve over de jeugd van Pärt in deze aflevering veel over de moderne geschiedenis van Estland en de opmerkelijke muzikale tradities van dit land . Aandacht met name voor twee invloedrijke Estse componisten van wie Pärt les kreeg: Veljo Tormis en Heino Eller.

Belangrijkste geraadpleegde literatuur:

• Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012)
• Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014)
• Jan Brokken, Baltische Zielen (Amsterdam 2017, 23^e druk)
• Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015)

Muziek:

• Arvo Pärt, Fur Aline

Piano: Sergei Babayan

• Arvo Pärt, Fratres

Piano: Marcel Wormsviool: Ursula Schoch

• Veljo Tormis, 6 Estonian Childrens’s Songs

Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. Tönu Kaljuste

• Heino Eller, Kodumaine viis

Tuulisbrass o.l.v. István Baráth

• Arvo Pärt, Meie aed (Mijn tuin)

Estonian National Symphony Orchestra o.l.v. Paavo Järvi; Ellerheim Girls’Choir

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

Gorecki

Uitzending 3:  Symfonie van de Droevige Liederen

In deze aflevering staat zijn Derde Symfonie centraal. Dit is de symfonie waarmee Gorecki in de jaren negentig ook buiten Polen beroemd werd.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002)

Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017)

Muziek

• Gorecki, O Virgo Maria

           Pools Kamerkoor o.l.v. Jan Lukaszewski

• Gorecki, Salve mater matris Jesu

           Pools Kamerkoor o.l.v. Jan Lukaszewski

• Gorecki, Derde symfonie Deel II Lento e Largo

           London Sinfonietta o.l.v. Davis Ziman

• Polka

Piotr Majerczyk

• Gorecki, Kleines Requiem für eine Polka

           Schönberg Ensemble o.l.v. Reeinbert de Leeuw

• Gorecki, Mazurkas for Piano

Anna Gorecka

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

Gorecki

Uitzending 2: Moeder en kind

In deze aflevering maak ik met u een excursie door het werk van Henryk Gorecki aan de hand van het thema “Moeder en kind”.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002)

Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017)

Muziek

• Gorecki, 3 Songs, Op.3

Piano: Ewa Guz-SerokaAlt: Jadwiga Rappe (CD Gorecki: Art Songs Dux 2020)

• Gorecki, Totus Tuus, Op.60

Choeur de chambre Versija (CD Totus Tuus 2010)

• Gorecki, Lullaby

Piano: Anna Gorecka (CD Gorecka plays Gorecki: Piano Works 2019)

• Gorecki, Ad matrem, Op.29

Polish National Radio Symphony Orchestra en Polish Radio Chorus of Krakow o.l.v. Antoni Wit (CD International Rostrum of Composers 1955-1999 Donemus Records 2020)

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

Gorecki

Uitzending 1: Aanvoerder van de Poolse avant-garde

In deze aflevering wil u vertellen en vooral laten horen hoe de jonge Henryk Gorecki (1933-2010) in de jaren vijftig het westers modernisme omarmde en hoe dat modernisme op gespannen voet stond met de officiële kunstopvatting in het communistische Polen.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002)

Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017)

Muziek

• Henryk Gorecki, O stella caeli

Pools kamerkoor o.l.v. Jan Lukaszewski (Ondine 2023)

• Karol Szymanowski, Stabat Mater

City of Birmingham Symphony Orchestra o.l.v. Simon Rattle (Warner Classics 1994)

• Pierre Boulez, Tweede pianosonate deel III

Idil Biret (Naxos 1995)

• Henryk Gorecki, Eerste symfonie, deel 1 Introduction

Staatsphilharmonie Krakau o.l.v. Ronald Bader (Koch Schwann 1993)

• Henryk Gorecki, Euntes ibant et flebant

Adam Mickiewicz University Academic Choir o.l.v. Jacek Sykulski (2014)

• Henryk Gorecki, Miserere

Los Angeles Master Chorale o.l.v. Grant Gershon (Decca 2012)

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

De Katholieken van Vietnam

Uitzending 13: Over Ngo Dinh Diem

In 1954 wordt de katholieke politicus Ngo Dinh Diem (1901-1963) minister-president van Zuid-Vietnam.  Ik schets zijn leven tot 1954 en bespreek de bronnen waaruit Diem putte voor zijn politieke denken. Ik bespreek de zwarte legende rondom zijn persoon die lang invloedrijk is geweest.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022)

Edward Miller, Misalliance. Ngo Dinh Diem, the United States and the Fate of South Vietnam (Cambridge 2013)

Muziek

CD Prokofiev: The String Quartets (2025) uitgevoerd door Quatuor Danel

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

De Katholieken van Vietnam

Uitzending 11: Over honger en oorlog

Deze aflevering behandelt het woelige tijdperk 1940-1954. Dat is voor Vietnam niet alleen de tijd van de Tweede Wereldoorlog maar ook van de Eerste Indochinese Oorlog, een oorlog die ook vaak gevat wordt onder de naam Onafhankelijkheidsoorlog, maar die ook de trekken had van een wrede burgeroorlog. Voorafgaand aan die oorlog wordt de bevolking in de jaren 1945-46 ook nog eens getroffen door een onvoorstelbare hongersnood.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022)

Muziek

Visions fugitives van Sergei Prokofiev met aan de piano: Laurent Cabasso

(CD 1992 Audivis Valois)

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

De Katholieken van Vietnam

Uitzending 10: Over de dekolonisering van de Kerk

In deze aflevering gaat het over initiatieven vanuit Rome om iets te doen aan het onvermogen of de onwil in veel missiegebieden ten aanzien van de vorming van een lokale clerus. Al in 1893 zien we die zorg verwoord door paus Leo XIII in zijn encycliek Ad Extremas. Ik bericht u over het bezoek van Mgr. Henri Lécroart aan Vietnam met het doel de situatie van de missie aldaar in kaart te brengen.

In Vietnam zelf beginnen gelovigen steeds meer over de grenzen van hun dorp en streek heen te kijken en worden zich zo steeds meer bewust tot een nationale kerk te behoren. Anderzijds wordt het bewustzijn verhoogd dat men deel uitmaakt van een wereldkerk. Aan de orde komen o.a. migratie, verstedelijking, de opkomst van een katholieke pers en de ontwikkeling van allerlei nationale kerkelijke organisaties. We brengen als voorbeeld van de uitdagingen waar de Vietnamese kerk voor stond ook een onthutsend bezoekje aan een koloniale rubberplantage.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Charles Keith, Catholic Vietnam. A Church from Empire to Nation (Berkeley 2012)

Tran Tu Binh, The Red Earth. A Vietnamese Memoir of Life on a Colonial Rubber Plantation (Athens 1985)

Muziek

Cd France Musique 2018 Vietnam: Musique du Cai Luong

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

De Katholieken van Vietnam

Uitzending 9: Over de Kerk in het koloniale Vietnam

De Kerk laat in de koloniale periode een opbloei zien wanneer we bv. kijken naar de bouw van kerkgebouwen en de oprichting van talloze weeshuizen, ziekenhuizen, apotheken, leprakolonies en tehuizen voor zeer bejaarden en terminaal zieken, allemaal instellingen die in de keizertijd praktisch onbekend waren. Maar de Vietnamese kerk kreeg in deze periode ook te maken met allerlei soorten spanningen en problemen. Interne spanningen tussen de Vietnamese clerus en de Franse missionarissen, extern spanningen tussen de Kerk en het koloniale gezag.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Charles Keith, Catholic Vietnam. A Church from Empire to Nation (Berkeley 2012)

Muziek

Visions fugitives van Sergei Prokofiev met aan de piano: Laurent Cabasso

(CD 1992 Audivis Valois)

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

De Katholieken van Vietnam

Uitzending 8: Over Vietnamese reacties op het Franse kolonialisme 

In deze aflevering probeer ik in enkele grote lijnen een algemeen beeld te geven van het koloniale Vietnam. De verovering van geheel Vietnam door de Fransen was in 1884 voltooid. Die verovering was gepaard gegaan met periodiek optredende massale en bloedige antikatholieke vervolgingen.

Vervolgens beschrijf ik enkele Vietnamese reacties op het Franse kolonialisme. Er waren er die geloofden in de zegeningen van het Franse koloniale bestuur. Ik geef daar een voorbeeld van. Maar binnen de bovenlaag van de maatschappij  zag je ook een groeiende groep Vietnamezen met een nationalistische overtuiging. Binnen dat nationalisme bestond overigens een grote verscheidenheid aan ideeën, vooral ten aanzien van de houding tegenover de Franse kolonisatoren. Ik besluit deze aflevering met een uitvoerige levensschets van de communist Ho Chi Minh die in 1945 in Hanoi de Democratische Republiek van Vietnam zal uitroepen.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Geschiedenis van Vietnam (Zoetermeer 2016)

Pieter Meulendijks, Van de Trungzusters tot Ho Chi Min (Zoetermeer 2017)

Christopher Goscha, The Penguin History of Modern Vietnam (z.pl. 2017)

Duong Thu Huong, De hemel boven Vietnam (roman uit 2009 in 2011 in vertaling uitgegeven door Uitgeverij De Geus)

Muziek

CD: Original Music from Vietnam (2010)

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

De Katholieken van Vietnam

Uitzending 7: Over de negentiende eeuwse martelaren van Vietnam 

Ik begin deze aflevering met een verwijzing naar de heiligverklaring in 1988 door paus Johannes Paulus II van 117 martelaren die in de 19^e eeuw op Vietnamese bodem de marteldood gestorven zijn. Ik probeer drie van hen een gezicht te geven en probeer in grote lijnen de complexe achtergronden van de antikatholieke pogroms te schilderen die vooral in de jaren 1850 en 1880 plaatsvonden.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Guy-Marie Oury, Le Vietnam des Martyres et des Saints (Parijs 1988)

Jacob Ramsay, Mandarins and Martyrs. The Church and the Nguyen Dynasty in Early Nineteenth-Century Vietnam (Stanford 2008)

Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Geschiedenis van Vietnam (Zoetermeer 2016)

Muziek

Visions fugitives van Sergei Prokofiev piano: Laurent Cabasso

(CD 1992 Audivis Valois)

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

De Katholieken van Vietnam 

Uitzending 6: Over het nieuwe keizerrijk

Deze aflevering gaat vooral over de regeerperiodes van keizer Gia Long en Minh Mang. Vooral onder Minh Mang vinden kerkvervolgingen plaats. Ik schets de achtergrond hiervan.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Guy-Marie Oury, Le Vietnam des Martyres et des Saints (Parijs 1988)

Pieter Meulendijks, Van de Trungzusters tot Ho Chi Min (Zoetermeer 2017)

Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Geschiedenis van Vietnam (Zoetermeer 2016)

Muziek

CD Phormix 2023: Vietnamese Folk Music

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

De Katholieken van Vietnam

Uitzending 5: Over een Vietnamese prins en een Franse bisschop (2 mrt 2026)

Ik vertel u het verhaal van de vriendschappelijke betrekkingen tussen prins Nguyen Anh, de latere eerste keizer van Vietnam, en de Franse missionaris-bisschop Pierre Pigneaux de Béhaine. Ik bericht over de diplomatieke missie die Pigneaux in 1787 naar Parijs voert, waarmee de bisschop steun probeerde te krijgen voor de in moeilijkheden verkerende prins.

Ik bericht u ook over de latere oordelen van historici over deze politieke bemoeienissen van de bisschop. Franse nationalisten hebben hem vooral afgeschilderd als een groot Frans patriot, Vietnamese communisten hebben hem vooral willen zien als een lakei van de Franse kolonialen. De Nederlandse historicus Meulendijks geeft een ander oordeel.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Guy-Marie Oury, Le Vietnam des Martyres et des Saints (Parijs 1988)

Pieter Meulendijks, Van de Trungzusters tot Ho Chi Min (Zoetermeer 2017)

Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Geschiedenis van Vietnam (Zoetermeer 2016)

Muziek

Visions fugitives van Sergei Prokofiev piano: Laurent Cabasso

(CD 1992 Audivis Valois)

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.